"Biz ki Melik-i Turan, Emîr-i Türkistan'ız, Biz ki Türk oğlu Türk'üz,
Biz ki milletlerin en kadîmî ve en ulusu Türk'ün başbuğuyuz!"
EMİR TİMUR

MDB-nin “sülhsevär” 366-cı terrorçu motoatıcı alayı

26 Feb 2015 | Göndərən: | Bölmələr: AZÄRBAYCAN, Baş Yazı, Köşe Yazıları, Yazılar
Särraf Oruc

Särraf Oruc

Ermänistan silahlı qüvvälärinin Xocalı şähärindä azärbaycanlılara qarşı soyqırımı törätmäsindän 23 il ötür. Xatırladaq ki, 1992-ci il fevralın 25-dän 26-na keçän gecä ermäni silahlı birläşmäläri täräfindän mühasirädä saxlanılmış Xocalı şähäri keçmiş Sovet ordusunun 366-cı terorçu motoatıcı alayının birbaşa iştirakı ilä hücuma märuz qalıb, şähär dağıdılıb, dinc vä günahsız insanlar güllä-baran edilib, qocalara, qadınlara, uşaqlara aman verilmäyib. O qanlı gecädä 613 näfär öldürülüb. Onların arasında 83 uşaq, 106 qadın olub. Şähidlärin 56 näfäri xüsusi amansızlıqla qätlä yetirilib, 8 ailä tamamilä mähv edilib, 25 uşaq här iki, 130 uşaq isä bir valideynini itirib.

Här il olduğu kimi, bu il dä Azärbaycanın bütün şähär vä rayonlarında, o cümlädän, dünyanın bir çox ölkäsindä Xocalı soyqırımının ildönümü münasibätilä anım tädbirläri keçirilir, soyqırımı qurbanlarının xatiräsi yad edilir, Ermänistanın azärbaycanlılara qarşı törätdiyi bu dähşätli faciä barädä dünya ictimaiyyätinä dolğun mälumatlar verilir.

Män dä bir Äfqanstan, Qarabağ müharibäsinin veteranı vä keçmiş härbiçi kimi öz üzärimä düşän vätänpärvälik borcumu yetirib yeniyetmä vä gänclärimizä äsil häqiqätläri çatdırarmağı ozümä borc biläräk qeyd etmäk istäyiräm ki, 70 il müddätindä guya “beynälmiläl” misiyasını “yerinä yetirän”vä sonradan muzlu härbi biläşmäyä çeviriläräk ermänilär täräfindän satın alınmış keçmiş Sovet ordusunun 366-cı bu motoatıcı alay hälä 1985-ci ildä Gäncädän Xankändinä köçürülmüşdü.

Ştat üzrä 1800 härbi qulluqçusu, 100-ä yaxın härbi texnikası var idi MDB Silahlı Qüvvälärinin Quru qoşunlarının Baş Qärargahının räisi general-leytenant Ter-Qriqoryants da milliyätçä ermäni idi vä o da ermäni terrorçularına kömäk edirdi. 366-cı alayda xidmätdä olan zabit vä gizirlärin 50-dän artığının ermäni olması vä eyni zamanda bir çox başqa millätlärdän olan zabitlärin dä onların täräfindä olması väziyyäti çätinläşdirirdi.

1991-ci ilin yayından polkun komandiri täyin edilmiş polkovnik Zaviqorovun ermäni terrorçularının täräfini saxlaması da azärbaycanlıların işini pisläşdirdi, 1992-ci il yanvar ayının 12-13-dä Xankändindäki 366-cı motoatıcı alayda härbi xidmät keçän äslän Özbäkistan vä Türkmänistandan olan yeddi näfär äsgär qaçmışdı. Onlar bildirmişdilär ki, ordunun rähbärliyi näinki silahların, texnikanın bir hissäsini ermäni yaraqlılarına verir, häm dä äsgärläri azärbaycanlılara qarşı atäş açmağa mäcbur edirdi vä bizi muzdlu qatillärä çevirmäk istäyirdilär!

366-cı motoatıcı alayı Şuşa vä Xocalının, Azärbaycanın kändlärinin atäşä tutulmasında däfälärlä iştirak etmişdir. Alaydan qaçmış härbiçilärin ifadäläri bu faktları sübut edir vä härbi hissänin şäxsi heyätinin mänävi durumu vä münasibätläri haqqında täsävvür yaradır. 366-cı alayın täcili surätdä Xankändidän çıxarılması da bu alayın Xocalı hadisälärindä iştirakını sübut edir.

Xocalı soyqırımı zamanı 366-cı motoatıcı alayın xüsusi şöbäsinin (№02270) räisi olmuş Rusiya Federasiyasının Baş Käşfiyyat Idaräsinin polkovniki Vladimir Romanoviç Savel­yevin mälumatları isä daha tükürpärdicidir. O, Xocalı soyqırımı äräfäsi vä günlärindä 366-cı alayda baş veränläri, ermäni vä rus äsgärlärinin häräkätläri, Azärbaycandakı ictimai-siyasi väziyyäti Kremlä, müdafiä Nazirliyinä, Baş Käşfiyyat İdaräsinin generallarına 19 sähifälik mäxfi mälumat – arayış göndärmäklä bildirmişdi.

Xidmäti väzifäsi ilä älaqädar hadisälärin än qaynar yerlärindä olan, däqiq mälumatlara malik polkovnik proseslärin canlı şahidi olmuşdur. O yazır ki, “mayor Aşin Simonyan 26 näfärlik dästäsi ilä Xankändinä gäldikdän sonra 366-cı alayın içärisindä asanlıqla öz dayaqlarını qura bildilär. Polkovnik Yevgeni Zaviqarova näğd 36 min ABŞ dollarını tanışlıq üçün “hädiyyä” etdilär. Mälumata görä, 23-cü diviziyanın komandiri general-mayor Brois Budeykin polkovnik Zaviqarovu buna görä ittiham edib”

Polkovnik V.Savelyev bu alayın ermänilär täräfindän azär­baycanlılara qarşı döyüşlärdä iştirakı barädä yazır: “Äslindä millätlärarası münaqişäyä cälb olunmuş 366-cı alay ätrafında hämin problemlär daha qabarıq näzärä çarpır. Härbi ämäliy­yatlarda alayın ermänilär täräfinä keçib azärbaycanlıları qırması, härbi texnika vä silahları ermänilärä vermäsi mäsäläsi artıq siyasi ähämiyyät daşıyırdı. Polkovnik Zaviqarov vä başqa väzifäli şäxslär Xocalı istiqamätindäki döyüş nöqtälärini läğv etmäk haqqında ordu vä dairä komandanlığının räsmi icazäsilä Xocalı istiqamätindä gedän ämäliyyatlarda ermänilärlä birläşdi. Näticädä bir gün ärzindä 49 näfär azärbaycanlı meydanlara yığılıb gülläländi. Qärargah räisi, pod-polkovnik Sergey Kraumnin, birinci motoatıcı batalyonnun komandiri, polkovnik Arkadi Moiseyev, ikinci batalyonun komandiri mayor Serj Ohanyan, üçüncü batalyonun komandiri mayor Qavril Nabokix, kapitan İshaq Lixodyan ayrı-seçkilik edir. Dinc ähalini zonalardan uzaqlaşdırarkän ermänilärlä daha çox mäşğul olurdular. Köçürmä zamanı 58 näfär azärbaycanlı öldürüldü”

Onu da qeyd edäk ki, azärbaycanlılara qarşı ämäliyyatlarda DQMV-dä yerläşän ruslara mäxsus digär batalyonlar da yaxından iştirak etmişdilär. Onlar belä ämäliyyatlarda «yuxarıların tapşırığı» ilä yanaşı, häm dä ermänilärlä dä sövdäläşäräk pul qazanırdılar. Mäsälän, “Xankändi şähärindäki 463-cü Älahiddä Kimyävi-mühafizä batalyonu vä 909-cu Älahiddä Käşfiyyat batalyonunun döyüş planları ilä bağlı, ermänilär täräfindän vuruşması barädäki ämrin qiymäti 18 min dollar idi”

Faktların, sänädlärin vä bu mäsälä baräsindä müxtälif ölkälärdä çapdan çıxan yazıların tählili göstärir ki, ermänilärä Avropa ölkälärindän dä, xüsusilä Fransadan müntäzäm silah, sursat, ärzaq vä s. göndärilmişdir. Mäsälän, onlarca belä yazıların birindä göstärilir: “Üstälik Fransadan göndärilän 142 ädäd avtomat, 7 min 600 ädäd güllä, 460 ädäd zirehli jilet, 11 ton konservläşdirilmiş yemäk, min iki yüz cüt ayaqqabı (altı ölçüdä), 146 ädäd tapança ermänilärin istifadäsinä verildi. Amerikada istehsal olunmuş 149 ädäd ratsiya da ermänilärä paylandı” Bundan älavä 366-cı alayın näzdinä “Klukin ermäni cäbhäsi” deyilän “rota” yaradılmışı. Bu rotanın özäyini Livan, Amerika, Kanada, Iran, Isveç vä Hollandiyadakı ermäni quldur birläşmäläri täşkil edirdi. 1988-ci il fevralın 17-dä qızlardan ibarät “Şuşanik” adlı ermäni snayperçilär dästäsi hämin birläşmäyä qoşulmuşdu. Düşüncälärindä türk düşmänçiliyi hopdurulan, insan idrakından uzaq olan “Şuşanik” snayperçiläri Livandan gätirilmiş muzdlu qatillär idi. “Klukin ermäni cäbhäsi”nä quldur, cani Xaçik Vartanyan rähbärlik edirdi.

Qeyd edä ki, ermäni millätçi-şovinistlärinin hazırladıqları ämäliyyatlar «Haydad» vä ASALA terror täşiklatları ilä birgä icra olunurdu.

SSRI-nin, sonralar isä MDB-nin IV ordusunun 23-cü diviziyasının Xankändindä yerläşän 366-cı moto-atıcı alayının härbi texnikasından Xocalıya qarşı istifadä ediläcäyi barädä respublika rähbärliyinä xäbär verilmişdi. Ona görä respublika rähbärliyi, ictimaiyyäti IV Ordunun komandanı general Popovdan bunun än qısa müddätdä qarşısını almağı täläb etdilär. Hätta alayın çıxarılma müddäti dä 1 mart 1992-ci il müäyyän edilmişdi. Lakin bunun heç bir xeyri olmadı. Äksinä, alayın qulluqçuları texnikanı ermänilärä satmaq işini daha da artırdılar. Mäsälän, respublika tählükäsizlik xidmäti radio dalğa tutanların ratsiya ilä danışan 366-cı alayın 13-cü vä 53-cü härbi qulluqçusunun silah alveri ilä älaqädar bir milyon barädä mübahisäsinä dair qeyd etdiyi “Gäländä demişdin ki, bizim üçün bir milyon pul saxlamalısan. Bilmiräm milyondur, milyon deyil, amma yarısı bizimdir” sözläri bunu bir daha täsdiq edir.

Qeyd edäk ki, ermänilär silah-sursatı rüşvät vä ya oğurluq ilä äldä edä bilmädikdä Sovet Ordusunun silah anbarlarına hücumlar täşkil edirdilär. Belä ki,1990-cı il 1 yanvarından 1992-ci ilin iyununadäk Zaqafqaziyada silah anbarlarına 294 däfä hücum olmuşdur ki, onun da 130-u Ermänistanın, 164-ü isä Dağlıq Qarabağ ermänilärinin payına düşmüşdür. Doğrudur, bir sıra hallarda Sovet-rus ordusunun rähbärlärinin razılığı ilä silahlar äl altından satılır, özlärini bir növ sığorta etmäk üçün sonradan bu bazalara hücum tamaşaları düzäldilir vä yanğın törädilirdi.

Vaxtilä dinc, silahsız adamlar qırmaqla, itaätä gätirmäklä Macarıstanda, Çexo-Slovakiyada, Polşada, Äfqanıstanda yerinä yetirib “qährämanlıq” täcrübäsi toplayan Sovet Ordusu özünü 1989-cu ilin aprelindä Tbilisidä, 1990-cı ilin yanvarında Vilnüsdä vä Bakıda bir daha göstärmişdi.

Indi, bu “şanlı ordu” qısa bir müddätdä xalqımıza qarşı növbäti däfä soyqırımda iştirak etmäyä hazırlaşırdı.

Härbi texnikada azärbaycanlılardan üstün olan ermänilär 1991-ci ilin oktyabrından 1992-cı ilin yanvarınadäk Xocalı rayonunun Cämilli, Meşäli kändläri, Xankändi şähärinin Kärkicahan qäsäbäsi, Ağdam rayonunun Imarät Qärvänd kändi, Xocavänd rayonunun Xocavänd, Tuğ kändläri, keçmiş Hadrut rayonunun Axullu, Salakätin kändläri, Goranboy rayonunun Ballıqaya vä Başqışlaq kändläri ermänilär täräfindän işğal ediläräk yandırılmış, mähv edilmişdi.

Xocalı qätliamı äräfäsindä ermänilär Xocavänd rayonunun Qaradağlı, Ämirallar, Ağdärä rayonunun Umudlu, Şuşa rayonunun Malıbäyli, Quşçular kändlärini här täräfdän müha­siräyä almışdılar. Strateji cähätdän çox böyük ähämiyyäti olan bu yaşayış mäntäqälärinä gedän keçidlär, yollar ermäni silah­lıları täräfindän tutulmuşdu. Onlar bu yerläri zäbt etmäklä Qara­bağın şimalından cänubuna, şärqindän qärbinä särbäst häräkät imkanı äldä edä bilärdilär. Azärbaycanlıların härbi texnikasının, silah vä sursatın daim çatışmaması ermäni terrorçularının gün­dän-günä güclänän hücumlarının qarşısını almaqda çätinlik yaradırdı.

1992-ci ilin yanvarın 21-dä Qaybalı, fevralın 12-dä Quşçular vä Malıbäyli, fevralın 17-dä isä Qaradağlı kändläri ermänilär tärfindän zäbt edilib yandırıldı.

Ermänilär fevralın 11-dä beş aya yaxın mühasirädä saxladığı Şuşa rayonunun Malıbäyli vä Quşçular kändlärinä üç täräfdän tanklar vä zirehli maşınlarla hücum etmişdilär.

Yerli sakinlär, kändlärin mühafizäsindä dayanmış milis işçi­läri vä özünümüdafiä qüvväläri düşmänä ciddi müqavimät gös­tär­mİşlär. Lakin qüvvälär nisbäti qeyri-bärabär olduğuna görä tädricän geri çäkilmäyä mäcbur olmuşlar. Bu hücum zamanı 28 näfär öldüpülmüş, 39 näfär ağır yaralanmış, bir neçä näfär isä ermäni quldurları täräfindän girov götürülmüşdür.

Yüzlärlä sakin, o cümlädän qadınlar vä uşaqlar dağlara çäkilmiş, meşä ilä Ağdam rayonunun Gülablı kändinä üz tutmuşdular. Yollar isä Äsgäran rayonunun Harov kändi yaxınlığından keçirdi. Mäsälädän xäbärdar olan ermänilär yolu käsäräk onları yenidän gülläyä tutmuşdular. Bir neçä saat davam edän atışmadan sonra mühasiräni yarıb sähärä yaxın Ağdamın Gülablı kändinä gälmäk mümkün olmuşdu. Malıbäyli vä Quşçular kändindän 4 min adam didärgin salınmış vä respublikanın müxtälif bölgälärinä pänah aparmalı olmuşdu.

Ermänilär Qaradağlı kändini işğal edärkän xüsusi amansızlıq göstärmişlär. Strateji ähämiyyätli ärazidä yerläşän bu känd 4 il (1988-1992) ärzindä düşmänlärä qarşı qährämancasına mübarizä aparmış vä 77 näfär şähid vermişdir.

1992-ci il 15-17 fevralda üç gün ärzindä ağır döyüşlärdän sonra ermänilär bu kändi işğal edib büsbütün yandırıb mähv etdilär. Ermäni faşistläri döyüş zamanı ağır yaralanan vä häräkät edä bilmädiyindän äsir düşän 48 näfär azärbaycanlını rähm etmädän xüsusi amansızlıqla qätlä yetirdilär.

Ermänilär Rus ordusunun 366-cı motoatıcı alayının härbi qulluqçularının vä härbi texnikasının kömäkliyi ilä hansı ärazini tuturdularsa, orada näinki bir näfär dä olsun azärbaycanlı qalmır, dinc ähalini öldürür, hätta maddi mädäniyyät abidälärini dağıdır, kändläri yerlä yeksan edir, bir sözlä yandırılmış torpaq siyasäti aparırdılar. Bilavastä Rus Ordusunun 366-cı alayınnın döyüş texnikası-nın kömäkli ilä 1992-ci il fevral ayının 25-dän 26-na keçän gecä XX äsrin II yarısında Azärbaycan türklärinin tarixindä än böyük faciä-Xocalı qırğını baş verdi.

Täsüflär olsunki, bu günä kimi, 366-cı motoatıcı teror alayının ovaxtki heç bir komandiri Xocalı şähärindä azärbaycanlılara qarşı soyqırımı törätmäsindä bilavasitä iştirak etdiyläri üçün cinayyät mäsuliyätinä cälb edilmämişdir.

SÄRRAF ORUC,

Äfqanıstan vä Qarabağ müharibäsinin veteranı,
Azärbaycan Respublikası Beynälmilälçi Döyüşçülär Fondunun Prezidenti

Qaynaq: NewsBaku.info

Oxunma sayı: 3205

Şərhinizi əlavə edin